Yolsuzluk ve rüşvet iddiaları üzerine başlatılan 17Aralık operasyonu, ardından gelen ikinci soruşturma dalgası kur ve faize zirve yaptırdı. Artan maliyetler nedeniyle otomobil ve konuttazam boy gösterecek görünüyor. Beklenti konuttada otomobilde de yüzde 10’lara varan bir fiyatartışı olacağı yönünde.
Amerika Merkez Bankası’nın (FED) tahvil alımınıazaltacağı açıklamasıyla yükselişe geçen dövizkuru, 17 Aralık’ta başlayan ‘yolsuzluk soruşturmasının’ da etkisiyle tavan yaptı. Busüreçte ilk kez 3 TL’yi aşan Euro, yüzde 78’i ithal olan otomobil fiyatlarının yeni yılla birlikte en azyüzde 10 zamlanacağı gerçeğini de ortayaçıkardı. Otomobil Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Başkanı Şükrü Ilısal, bazı markalarınyılın bitmesini beklemeden, satış hedefi yüksekolan bazı markaların ise yeni yılla birliktefiyatlarına yansıtacaklarını söyledi. Ilısal şöylekonuştu:
“2013 yılının ilk iş gününde Merkez Bankasıtabloları, 1 Euro=2,35 TL, 1 dolar=1,77 TLolarak gösteriyordu. Aradan geçen 1 yıldaEuro yüzde 27,6, dolar ise yüzde 22,5oranında arttı. Otomobil markaları yıl içinde bu artışın bir kısmını fiyatlarına yansıttılar. Ancak özellikle yılın son ayına yığılansatışlar nedeniyle 2 aydan bu yana yaşananartışlar hem distribütörler, hem de yetkilisatıcıların karlarından karşılanarak tüketiciyeyansıtılmadı. Ancak yeni yılda liste fiyatları doğrudan olmasa bile kademeli olarak artar”
MARKAYA GÖRE DEĞİŞECEK
Ilısal, ocakta fiyatların ortalama yüzde 5 zamlanmasının beklendiğini, ancak yapılması gereken zammın yüzde 10 olduğunu belirtirken, Otomotic Distribütörleri Derneği genel Koordinatörü Hayri Erce ise gelişmelere bağlı olarak önlerini göremediklerini ifade ederek, “Kısa vadedeotomotiv markaları kur artışını merkezlerden aldıkları destekle tolere eder. Ama zam kaçınılmaz oldu. Hangi markanın ne kadar yansıtacağını yakında göreceğiz” dedi.
“MALİYET YÜKSELDİ FİYATI ARTIRMAK ZORUNDA KALIRIZ”
Yolsuzluk ve rüşvet iddiaları üzerine başlatılan 17 Aralık operasyonu nedeniyle dövizin ateşinin çıkması konut sektöründe gelecek yıl için satışların zamlı olarak yapılmasını gündeme getirdi. Müteahhitler, artan döviz kurunun etkisiyle maliyetlerinin yükselmesini gerekçe göstererek 2014’ün ilk çeyreğinde konutların yüzde 5 ile 10 arasında artışla satılacağını ifade ediyor.
Teknik Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Nazmi Durbakayım, konut üretimindeki malzemelerinyüzde 90’ından fazlasının yerli malı olmasına karşın enerji hammadde fiyatlarındaki artışınsektöre zam olarak yansıyacağını söyledi. Durbakayım, “Dövizin dolaylı etkisi, konutüretimindeki maliyetler vasıtasıyla olacaktır. Bu yansımaya bağlı olarak konutfiyatlarının yılın ilk çeyreğinde yüzde 5 ile 10 arasında artış göstereceğini düşünüyorum” diye konuştu. Artaş Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Çetinsaya da “Artık Türkiye’deki inşaatlarda yerli malzemenin oranı dikkat çekiciseviyede yükseldi. Ancak buna rağmen hala döviz biriminde aldığımız inşaatmalzemelerimiz var. Buradan bakıldığında zam yapılması kaçınılmaz olarak görünüyor.” dedi.
Dumankaya İnşaat Yönetim Kurulu Üyesi Uğur Dumankaya ise dövizdeki artış nedeniyle hammadde maliyetlerindeki artışların meydana geldiğini ifade ederek “Sektörde genelbeklenti, yeni projelerin 2013 yılı fiyatlarına göre yüzde 10 oranında zamlı fiyatlar ilesatışa sunulacağı yönünde” diye görüş belirtti.
Yabancı da istikrar arayacak
Dövizde meydana gelen artışın yurtdışına yapılacak konut satışlarına yapılacak konut satışlarınıda etkileyeceği ifade ediliyor. Müteahhitler, bu yıl yaklaşık 3 milyar doları bulan gayrimenkuldeyabancı yatırımının gelecek yıl daha da artacağını belirtiyor. Mütekabiliyet yasasına bağlı olarakyabancıya gerçekleştirilen her konut satışının döviz üzerinden olacağına dikkat çeken Nazmi Durbakayım, “Döviz kurlarındaki artoş yurdışı alıcıları tarafından olumlu karşılacaktır ve ertelenen alımları hızlandıracaktır” ifadesini kullandı.
Dövizle ilgili hareketliliğin yabancıların konut alımını etkileyebileceğini kaydeden Süleyman Çetinsaya ise “Ancak bundan önemli olan nokta, yabancıların konut yatırımı yaparkenülkedeki istikrara bakıp karar verecekleri yönündedir” diye konuştu.
TEKNO MARKETLER BEKLEMEKTEN YANA
Necil Oyman Teknosa Genel Müdürü: “Kalıcı olursa aşamalı yansır”
“Satın almalarımızı Türk Lirası cinsinden yaptığımız için döviz riskinden doğrudanetkilenmedik. Müşterilerimizin dalgalanmalardan hemen etkilenmemesi için döviz bazlı etiketimiz de yok . Bu nedenle fiyatlara şu ana kadar önemli bir yansıma olmadı.Tüketiciler de frene basmadı. Dövizin 2 lira üzerinde kalıcı olması halinde aşamalı ve dolaylı olarak önce alımlara sonra da satış fiyatlarımıza bu etki yansıyabilir”
Hasan Vatan Vatan Bilgisayar CEO’su: “15-20 gün duruma bakarız”
“Fiyat etiketi Türk Lirası cinsinden yazan ürünlerde hemen fiyat yansıtma gibi birdurum söz konusu olamaz. 15-20 gün beklemek gerekir. Dövizdeki yükseliş öyle devam ederse, yeni ürünlere kur farkı yansıtılır. Kur arttı diye 2 bin liraya satılantelevizyona öyle hemen zam yapılmaz. Biz 2014 projeksiyonlarımızı gözdengeçirmeye başladık. Ancak durumun böyle devam edeceğini düşünmüyorum.”