Besinlerden alınan protein beslenmemizin son derece önemli bir parçasıdır. Proteinler aminoasitlerden oluşur ve vücutta kaslarda, kemiklerde, cilt ve saçlarda bulunurlar. Büyüme ve gelişme için faydalıdırlar ve vücut hücrelerini inşa etmeye ve bakım yapmaya yardımcı olurlar. En önemlisi, kas yapımında ve doku tamirine yardımcı olurlar. Genel olarak konuşursak iki tür protein vardır: hayvansal proteinler ve bitkisel proteinler. Bitkilerden ve hayvanlardan elde edilen besinler protein sağlayabilir ancak bazı farklılıklar vardır. Hayvansal ve bitkisel proteinler arasındaki temel farklılıklardan bazılarını birlikte inceleyelim.

Hayvansal protein

Hayvansal proteinler, bitkisel proteinlerden daha fazla besin içeriğine sahiptir. Hayvansal proteinlerin en iyi yanı, tüm esansiyel amino asitleri içermeleridir. Örneğin, bazı süt ürünleri, yağlı balıklar ve kümes hayvanları; B 12 Vitamini, D Vitamini ve temel omega 3 yağ asitlerinin mükemmel kaynaklarıdır. Zengin besin öğesi içeren hayvansal protein kaynakları arasında yumurta, kümes hayvanları, balık, et ve süt vardır.

Hayvansal proteinler tamamlanmış proteinlerdir. Tüm esansiyel amino asitleri içerirler. Ayrıca D vitamini, B12, demir, çinko açısından iyi bir besin kaynağıdırlar. Lif içermezler. Kas kütlesini arttırmaya ve yaşlanma ile meydana gelen kas kaybını önlemeye yardımcı olurlar. Bol miktarda kolesterol içerirler ancak endişe verici bir besin olarak kabul edilmezler. Yalnız kırmızı etlerin, özellikle işlenmiş olanların, kalp hastalığı, felç ve diyabet riskini önemli ölçüde arttırdığı düşünülmektedir.

Kırmızı eti yağsız olarak haftanın iki veya üç günü tüketin, haftada en az bir kez balık yiyin. Hemen her gün yumurta yemeye dikkat edin.

Bitkisel protein

Bitkisel ve hayvansal proteinler amino asit içeriğine göre farklılık gösterir. Amino asitler proteinin yapı taşlarıdır. Vücut proteinleri sindirdiğinde, amino asitlere böler. Bitkiden elde edilen besinler, dokuz temel amino asitin tümünü içermediklerinden, tam protein kaynakları değildir. Çoğu bitkisel protein eksiktir, bu da temel amino asitlerden en az birini içermedikleri anlamına gelir.

Vücudun büyümesi ve gelişmesi için gerekli tüm amino asitlere ihtiyaç vardır. Hatta baklagiller, kuruyemişler gibi yüksek protein içeren bitkisel kaynaklar bile bir veya daha fazla temel amino asitten yoksundur. Bununla birlikte kinoa ve karabuğday gibi bazı bitki bazlı yiyecekler, tam protein kaynaklarıdır. Bu nedenle vejeteryanların ve veganların, esansiyel amino asitlerin hepsini aldıklarından emin olmak için bu tür tam protein kaynaklarından tüketmeleri önemlidir. Fakat çok fazla sağlık yararı sağlayan bazı bitkisel protein kaynağı da vardır. Bunlar arasında fındık, baklagiller, karabuğday, kinoa, soya ürünleri ve mercimek sayılabilir.

Bitkisel proteinlerdeki eksliklikler bazı tahıllarla birleştirerek çözülebilir. Genelde bakliyatlarda bulunmayan amino asitlerin tahıllarda ve tahıllarda bulunmayanların bakliyatlarda mevcut olduğu, yani tahıl-bakliyat kombinasyonlarının tam bir amino asit profiline sahip olduğu bulunmuştur.

Zayıflamaya yardımcı olan protein oranı yüksek besinler

– Süt

– Soya

– Tavuk

– Yumurta

– Kinoa

– Bezelye

– Fındık

– Süzme peynir

– Mercimek

– Esmer pirinç

– Somon

– Avokado

Kaynak : Diyetisyen Serhat Sıtkı Şahin